İlin dökme yük haritası üretim ağırlıklıdır. Ezine'deki entegre çimento fabrikası kendi limanıyla çalışır ve dökme çimentoyu deniz yoluyla Marmara terminallerine gönderir. Çan platosundaki termik santraller ise uçucu külün en yoğun çıktığı bölgeyi oluşturur.
Çanakkale'nin planlamayı belirleyen bir özelliği var: ilde demiryolu yok. Dökme yük tamamen karayolu ve deniz arasında paylaşılır. Bu, silobasın rolünü santral ve fabrika çıkışından iç bölgelere uzanan hatlarda belirginleştirir.
Çan platosu ilin silobas kalbi
Çanakkale'de kömürlü termik santraller Çan ve Biga-Karabiga hattında kümelenmiştir. Bu santrallerin toplam kurulu gücü ilin dökme toz üretimini belirler; kuru ve sınıflandırılmış uçucu kül çimento fabrikalarına ve hazır beton santrallerine katkı olarak gider.
Kıyıdaki büyük tesislerin kendi limanları var ve deniz yolunu kullanırlar. Ama Çan platosu iç kesimde kalır; buradan çıkan yük karayoluna, yani silobasa bağlıdır. Bu ayrım, ilde kimin gerçekten kara nakliyecisine ihtiyaç duyduğunu gösterir.
Bu ilde 'cüruf' silobas yükü değildir
Çanakkale'de ark ocaklı çelik üretimi var ve doğal olarak cüruf çıkıyor. Ancak ark ocağı cürufu iri taneli bir agrega ürünüdür; yol ve beton agregası olarak kullanılır, damperliyle taşınır. Silobasla taşınan cüruf, yüksek fırın cürufunun öğütülmüş hâli olan GGBS'tir; o da bu ilde üretilmez.
Aynı ayrımı santral yan ürünlerinde de yaparız: uçucu kül silobas yüküdür, dip külü ve baca gazı arıtmadan çıkan sentetik alçıtaşı ise nemli ve iri olduğu için damperli iştir. Tek bacadan çıkan üç ürün, üç ayrı dorse ister.
Demiryolsuz ilde sefer planı
Çanakkale, büyük sanayisi olup tek metre demiryolu bulunmayan ender illerdendir. Yük ya denizden ya karayolundan gider. Bu, karayolu programının aksamaya toleransını düşürür; yükleme randevusu kaçtığında alternatif mod yoktur.
1915 Çanakkale Köprüsü sonrası Marmara'nın güney kıyısı ile bağlantı belirgin biçimde kısaldı. Sevkiyat rotasını yükün çıkış noktasına göre kurarız: Çan ve Biga çıkışlı yükte köprü hattı, Ezine ve güney hattında farklı bir güzergâh mantıklı olabilir.
Kum burada satılmaz, üretilir
Şile silis kumunu 12 ile taşıyoruz, ama Çanakkale bu listenin dışında kalır; çünkü ilin kendi kuvars ve kum kaynakları var ve bunları işleyen tesisler bölgede çalışıyor. Bir ile onun kendi ürettiği malzemeyi taşımak ticari olarak anlamsızdır.
Bu, hattın tek yönlü çalıştığı anlamına gelmez. Çanakkale'den Marmara'ya uçucu kül ve çimento çıkarken, ile giren yükler farklı kalemlerdir; baca gazı arıtma tesislerinin öğütülmüş kalkeri bunlardan biridir.