Kalker unu, kireçtaşının kırılıp öğütülmesiyle elde edilen kalsiyum karbonat tozudur; dolomit unu ise aynı işlemin kalsiyum-magnezyum karbonat kayasına uygulanmış hâlidir. İkisi de boya ve plastiğin istediği mikronize kalsitten daha iridir, o incelikte öğütülmez ve o fiyata satılmaz. Alıcıları başkadır: cam fırını harmanına, asfalt plentinin filler silosuna, baca gazı desülfürizasyon ünitesine ve kuru harç reçetesine gider.
Trakya'daki kalker-dolomit ocakları Lüleburgaz cam fabrikasına, Marmara ocakları İstanbul ve Kocaeli asfalt plentlerine, öğütülmüş kireçtaşı ise termik santrallerin ıslak desülfürizasyon ünitelerine dökme olarak taşınır. Ağır, akışkan ve kolay boşalan bir yüktür; işin zor tarafı tonaj değil temizliktir.
Mikronize kalsit değil, kalker unu
İki ürün aynı kayadan çıkar ama aynı yük değildir. Mikronize kalsit 1-40 mikron inceliğinde, çoğu zaman kaplı ve boya-plastik sanayisi için üretilmiş pahalı bir dolgudur. Kalker unu ise onlarca ila birkaç yüz mikron bandında, kaplanmamış ve tonajla satılan bir hammaddedir. Alıcısı mikron değil, kimyasal bileşim ve demir oranı sorar.
Taşıma açısından fark boşaltmada görülür: kalker unu mikronize kalsitten daha akışkandır, tanka yapışmaz, boşaltma kısa sürer. Mikronize kalsit taşımasını ayrı sayfada anlatıyoruz; bu sayfa öğütülmüş kireçtaşı ve dolomitin sayfasıdır.

Cam harmanında demir affedilmez
Düzcam ve cam ambalaj fırınları harmanına kum, soda külü ve dolomit-kalker unu girer. Dolomit magnezyum, kalker kalsiyum sağlar; ikisinin oranı reçetede sabittir ve harman kantarında ayrı ayrı tartılır. Cam fabrikasının bu üründe baktığı ilk şey demir oksit oranıdır: fazla demir camı yeşile çalar, renksiz cam üretimini bozar.
Bu yüzden uçucu kül, cüruf ya da maden tozu taşımış bir tank temizlenmeden dolomit veya kalker unu almaz. Koyu renkli kalıntı harmanda gözle görülmez, fırın çıkışında görülür. Cam hattına giren araçlarımız basınçlı hava temizliğinden ve kalıntı kontrolünden geçer; önceki yük bilgisi kayıt altındadır ve isterseniz paylaşılır.
Asfalt filleri: sezonun yükü
Sıcak karışım asfaltın mineral filleri öğütülmüş kireçtaşıdır; plentin filler silosuna dökme olarak girer ve bitümle taşın bağını kurar. Yol sezonu bahar sonundan sonbahara kadar sürer; bu aylarda İstanbul ve Kocaeli'deki asfalt plentleri filleri günlük ritimle çeker.
Filler sevkiyatında hız belirleyicidir: plent silosu boşaldığında üretim durur. Marmara içinde aynı gün araç planlar, kısa hatlarda bir aracı gün içinde iki sefer döndürürüz. Sezon programınızı paylaşırsanız plent bazında sabit gün ve saatle çalışırız.
Baca gazı desülfürizasyonunda kireçtaşı
Termik santrallerin ıslak baca gazı desülfürizasyon üniteleri kükürt dioksiti kireçtaşı bulamacıyla tutar; bulamaç, tesise dökme olarak gelen öğütülmüş kireçtaşından hazırlanır. Ürün sonunda alçıtaşına dönüşür ve tesisten damperliyle çıkar; giren kireçtaşı ise silobas yüküdür.
Bu hat, santrale sorbent götürüp uçucu kül getiren iki yönlü düzene eklemlenir. Aynı santrale hidrat kireç ya da bikarbonat götürdüğümüz araç, kireçtaşı unu için de aynı kabul düzenini kullanır. Kış aylarında santral tam kapasite çalıştığı için bu hattın temposu da kışın yükselir.
Ağır yük, kolay boşaltma
Kalker ve dolomit ununun yığın yoğunluğu 1,3-1,5 t/m³ bandındadır; tank hacmen dolmadan 26 tonluk yasal sınıra ulaşılır ve araç sayısı doğrudan toplam tonajdan hesaplanır. Ürün akışkandır, nem hassasiyeti çimento ya da soda kadar yüksek değildir; boşaltma standart hava basıncıyla kısa sürede tamamlanır.
Tek dikkat noktası dolomit ile kalkerin karışmamasıdır. İkisi aynı renkte, aynı incelikte tozdur; ama cam harmanında magnezyum oranını değiştirir. Dolomitten kalkere geçen tank tam boşaltılır ve kalıntı kontrolü yapılır. Hangi ürünü sevk edeceğinizi sorguda belirtirseniz aracı ona göre planlarız.