Tras, volkanik kökenli doğal puzolanın öğütülmüş halidir ve çimentoda klinker yerine kullanılarak hem maliyeti hem karbon ayak izini düşürür. Katkılı çimento üretimi arttıkça bu yükün trafiği de arttı.
Ama tek bir 'puzolan yükü' yoktur. Ocaktan çıkan nemli cevher damperli araç işidir; kurutulup öğütüldükten sonra silobasa girer. Sorguda hangi formu sevk edeceğinizi netleştirmek, sahada kaybedilen bir günü baştan önler.
Ham cevher ile öğütülmüş tras aynı yük değil
Ocaktan çıkan volkanik tüf, bünyesinde doğal nem taşır ve iri parçalı bir malzemedir. Bu haliyle silobasa doldurulamaz; ne dolum ağzından girer ne de basınçlı hava ile boşalır. Bu sevk damperli veya açık kasa araç işidir.
Kurutma ve öğütme sonrası ortaya çıkan tras ise ince, kuru ve serbest akışlı bir tozdur. Silobas için sorunsuz bir yüktür; dolum ve boşaltma çimentoyla benzer sürede tamamlanır.

Silis oranı, ekipmana ödettiği bedel
Volkanik puzolanın silis içeriği yüksektir ve bu, taneleri sert ve aşındırıcı yapar. Boşaltma sırasında yüksek hızda hareket eden malzeme hortumun dirsek bölgelerini, rotor kanatlarını ve hat bağlantılarını çimentodan çok daha hızlı yer.
Bu yükte hortum ve dirsekleri sefer bazında kontrol ediyoruz. Aşınan bir dirsek sadece bakım maliyeti değildir; sahada yükün ortasında patlayan bir hat, hem gecikme hem de çevreye yayılan toz demektir.
Çimento fabrikasının kapısında bilinmesi gerekenler
Tras sevkinin alıcısı neredeyse her zaman bir çimento öğütme veya harmanlama tesisidir. Bu tesislerde kabul silosu, numune alma noktası ve kantar düzeni bellidir; araç sırası ve boşaltma penceresi işletmenin programına bağlıdır.
Sürücülerimiz bu tesislerin işleyişine alışkındır: kantar fişi, numune ve boşaltma sırası rutinin parçasıdır. Kantar fişleri arşivlenir ve ay sonunda tüm evrak tek dosya halinde muhasebenize iletilir.
İç Anadolu ekseninde sefer planı
Doğal puzolan kaynakları ülkenin volkanik kuşağında yoğunlaşır; İç Anadolu bu hattın merkezindedir ve Ankara, Eskişehir, Konya, Kayseri kapsama alanımızın içindedir. Talep ise katkılı çimento üreten fabrikalardan gelir.
İç Anadolu'da araç temini genellikle 24 saat, Marmara'da çoğunlukla aynı gündür. Düzenli sevklerde aracı çimento hatlarıyla eşleştirir, boş dönüşü azaltarak navlunu aşağı çekeriz.