Yüksek fırın cürufu iki ayrı halde karşınıza çıkar ve ikisi aynı araca binmez. Fırından çıkıp suyla ani soğutulan granüle cüruf nemli bir üründür; o damperli işidir. Kurutulup öğütüldükten sonra ortaya çıkan GGBS ise ince, akışkan ve kuru bir tozdur — silobasın yüküdür.
Bu farkı sormadan araç sözü veren nakliyeci, sahada yükleme yapamadan geri döner. Biz sorguda ürünün öğütülmüş olup olmadığını netleştirir, aracı buna göre planlarız.
Öğütülmüş cüruf (GGBS) nedir, nerede kullanılır?
Yüksek fırında ham demir üretilirken ergimiş metalin üstünde biriken cüruf, suyla ani soğutulduğunda camsı granül hâline gelir. Bu granül kurutulup çimento inceliğinde öğütüldüğünde öğütülmüş granüle yüksek fırın cürufu, kısa adıyla GGBS elde edilir. Açık renkli, serbest akışlı bir tozdur; yığın yoğunluğu 1,0-1,2 t/m³ ile çimentoya çok yakındır, bu yüzden silobas çimentoyla aynı tonajda, 25-26 tonda dolar.
İki alıcısı vardır. Çimento fabrikası klinkerin bir bölümünün yerine katarak cüruflu çimento üretir; hazır beton santrali ise mineral katkı olarak doğrudan mikser dozajına alır. Klinkerin yerini aldığı için hem maliyeti hem karbon salımını düşürür; sülfat direnci ve geç dayanım istenen kütle betonlarında, deniz yapılarında ve altyapı işlerinde tercih edilir. Aşağıdaki tablo cürufu aynı hattın diğer yükleriyle karşılaştırır.
| YÜK | YIĞIN YOĞUNLUĞU | SEFER TONAJI | NEM HASSASİYETİ | ARAÇ |
|---|---|---|---|---|
| Öğütülmüş cüruf (GGBS) | 1,0-1,2 t/m³ | 25-26 ton | Çok yüksek; hidrolik bağlayıcı, nemle sertleşir | Kompresörlü silobas, tank kuru |
| Çimento | 1,0-1,2 t/m³ | 25-26 ton | Yüksek | Kompresörlü silobas |
| Uçucu kül | 0,9-1,1 t/m³ | 24 ton | Yüksek; nem alınca kekleşir | Kompresörlü silobas |
| Granüle cüruf (öğütülmemiş) | Nemli, iri taneli | — | Bünyesinde su taşır | Damperli; silobasa girmez |
Granüle cüruf mu, öğütülmüş cüruf mu?
Granüle cüruf, ergimiş cürufun su jetiyle ani soğutulmasıyla elde edilen camsı tanelerdir ve bünyesinde ciddi nem taşır. Bu ürünü silobasa doldurmaya kalkışmak, tankın içinde topaklanmış ve boşalmayan bir kütleyle sonuçlanır. Sevki damperli araçla yapılır.
Kurutma ve öğütme tesisinden çıkan GGBS ise çimentoyla neredeyse aynı incelikte, serbest akışlı bir tozdur. Kompresörlü silobas için ideal bir yüktür; dolum ve boşaltma çimentoyla aynı ekipmanla, aynı sürede yapılır.

Nem, cürufun tek gerçek düşmanı
GGBS hidrolik bir bağlayıcıdır; suyla temas ettiği anda tepkimeye girmeye başlar. Tank içinde kalan birkaç litre yıkama suyu bile ürünün bir kısmını ön hidratasyona sokar, topak yapar ve alıcının laboratuvarı partiyi aktivite düşüklüğünden reddeder. Kaybedilen tek bir sefer değil, müşteri ilişkisidir.
Bu yüzden yıkanan tank kurutulmadan dolumu kabul etmiyoruz. Her aracın önceki yük ve yıkama kaydı tutulur; talep ederseniz sevk öncesinde paylaşırız. Yağmurlu havada dolum kapağı ve boşaltma bağlantıları kapalı çalışılır.
Boşaltmada ve siloda dikkat edilecekler
GGBS akışkanlaştığında çimento kadar, bazen ondan hızlı iner. Boşaltma basıncı 1,5-2 bar bandında tutulur, alıcı silonun filtreli bağlantısı ve toz tutucusu çalışır durumda olmalıdır. Süre çimentoyla aynıdır: hat uzunluğuna ve silo yüksekliğine göre 45-90 dakika.
Alıcı tarafında cüruf çimentoyla aynı siloya basılmaz; ayrı silo ya da boşaltılıp temizlenmiş silo gerekir, çünkü iki malzemenin karışması santralde dozaj hatasına yol açar. Sürücü hortumu bağlamadan önce silo numarasını sahadaki yetkiliyle teyit eder. Her seferde kantar fişi ve irsaliye düzenlenir; istenirse aracın önceki yük ve yıkama kaydı sevk öncesinde paylaşılır.
Çimento hattıyla aynı ekipman, daha iyi sefer ekonomisi
Cürufun alıcısı çoğunlukla çimento fabrikası, çimento harmanlama tesisi veya hazır beton santralidir — yani zaten çimento taşıdığımız adresler. Aynı tank, aynı kompresör, aynı filtreli silo bağlantısı geçerlidir; ek ekipman ya da tank dönüşümü gerekmez.
Bunun pratik karşılığı fiyattır. Cüruf sevkinizi mevcut çimento hatlarımızla eşleştirebildiğimizde araç boş dönmez ve navlun aşağı çeker. Sorgunuzda düzenli mi tek seferlik mi olduğunu belirtirseniz bu eşleştirmeyi baştan kurarız.
Demir-çelik bölgesinden batıya sefer planı
Cüruf arzı entegre demir-çelik tesislerinin bulunduğu bölgelerde yoğunlaşır; talep ise beton santrallerinin sıkıştığı Marmara ve İç Anadolu'dadır. Batı Karadeniz'den Marmara'ya uzanan bu eksen kapsama alanımızın tam ortasından geçer.
Bolu'dan Samsun'a uzanan hat ile Marmara ve İç Anadolu arasında düzenli araç çeviriyoruz. Araç temini Marmara'da çoğunlukla aynı gün, İç Anadolu ve Karadeniz'de 24–48 saattir.
Çimento nakliyesi Uçucu kül taşıma Neden her toz silobasla taşınmaz? Silobas kaç ton çimento alır?