Lalapaşa'daki çimento fabrikası ilin dökme yük haritasının merkezindedir. Fabrikanın klinker kapasitesi ile çimento öğütme kapasitesi arasında belirgin bir fark vardır; bu fark katkı maddesiyle kapatılır ve ilin dışarıdan katkı çekmesine yol açar.
İlin geri kalan sanayisi dökme toz açısından incedir; büyük firmaların çoğu gıda, yağ ve tekstil alanındadır. Bu yüzden Edirne hattını planlarken tek bir sanayi düğümüne ve onun ihtiyaçlarına odaklanırız.
Klinker–çimento makası ilin katkı iştahını açıklar
Bir çimento fabrikasının klinker üretim kapasitesi ile çimento öğütme kapasitesi aynı olmak zorunda değildir. Lalapaşa'daki tesiste öğütme kapasitesi klinker kapasitesinin belirgin biçimde üzerindedir; aradaki farkı katkı maddeleri kapatır.
Katkı denince akla uçucu kül, öğütülmüş cüruf ve kalker gelir. Trakya'da kömürlü termik santral bulunmadığı için uçucu külün ile dışarıdan gelmesi gerekir. Bu, Edirne'yi katkı maddesi için düzenli bir varış noktası yapar.
Sinanköy düğümü: tek köyde iki tesis
Lalapaşa'nın Sinanköy mevkiinde hem çimento fabrikası hem de büyük ölçekli bir kuru harç ve yapı kimyasalı tesisi bulunuyor. Bu, sevkiyat açısından pratik bir avantaj yaratır: aynı bölgeye giden araç iki farklı alıcıyı planlayabilir.
Kuru harç tesisi dökme çimento, kalsit ve kurutulmuş kum tüketir. Yani aynı köyde bir yandan çimento üretilirken bir yandan çimento tüketilir; bu tür düğümler hat planlamasında değerlidir.
Edirne kum satan bir ildir
İlde ocak ve yıkama-eleme-kurutma tesisleri çalışıyor; Süloğlu ve çevresindeki tesislerde kum sıcak havayla kurutulup standartlara uygun ürün olarak sevk ediliyor. Yani Edirne kurutulmuş kum üreten bir ildir.
Bu yüzden Şile kumunu Edirne'ye taşımak ticari olarak anlamlı değildir. Buna karşılık aynı kum, İstanbul çıkışlı bir seferin dönüş yükü olarak Edirne'den yüklenebilir. Hattı bu şekilde kurmak tek yön boş gitmeye göre çok daha verimlidir.
Demiryolunun rekabet ettiği nadir hat
Halkalı-Kapıkule hattındaki yüksek standartlı demiryolu çalışmaları Edirne'yi karayolu dışı bir seçeneğe yaklaştırıyor. Dökme yükte demiryolu, büyük ve düzenli hacimlerde karayoluyla rekabet edebilir.
Silobasın bu hatta avantajı kapıdan kapıya teslim ve zamanlama esnekliğidir. Alıcının silosuna doğrudan basmak, aktarma ve depolama adımlarını ortadan kaldırır. Planlamayı bu avantaj üzerine kurarız.