İlin dökme yük haritası iki tesisin etrafında döner: Merkez'deki entegre çimento fabrikası ve Göynük'teki kömürlü termik santral. İl çevre raporlarına göre Bolu'da kireç, kimya, demir-çelik, gübre veya kâğıt fabrikası bulunmuyor.
Bu yapı hattı tek yönlü yapar. İstanbul'dan Bolu'ya götürülecek dökme toz yükü neredeyse yoktur; buna karşılık Bolu'dan dışarı çimento ve uçucu kül çıkar. Doğru kurgu, Ankara veya Batı Karadeniz'e giden bir seferin dönüşünde Bolu'dan yükleme yapmaktır.
Göynük santralinin üç atığı, üç ayrı dorse
Göynük'teki termik santral tek bacadan çıkan üç farklı yan ürün üretir ve üçü farklı araç ister. Uçucu kül kuru ve incedir; pnömatik silobasın doğal yüküdür ve yıllık hacmi ilin en büyük dökme akışını oluşturur.
Cüruf ve dip külü iri tanelidir, damperliyle taşınır. Baca gazı kükürt arıtmadan çıkan sentetik alçıtaşı ise nemli kek hâlindedir; pnömatik boşaltmaya girmez. Bu üç ürünü aynı araca yükleme talebi sahada sık karşılaşılan bir yanlış anlaşılmadır.
Klinker mi çimento mu — Bolu'da ayrım nettir
Bolu fabrikasından çıkan yükün bir kısmı öğütülmüş çimentodur ve silobasla taşınır. Bir kısmı ise klinkerdir: 5-25 milimetrelik parça hâlinde, öğütme ve paketleme tesislerine gider ve damperli araç ister.
Aynı fabrikanın kapısından iki farklı araç tipiyle iki farklı ürün çıkar. Sorguda ürünün klinker mi çimento mu olduğunu belirtmek, doğru dorsenin planlanmasını sağlar.
Gerede'de kireç var ama silobas yükü değil
Gerede'de deri ihtisas organize sanayi bölgesi çalışıyor ve tabakhaneler kireçleme yapıyor. Bu, ilk bakışta dökme kireç talebi gibi görünür; ancak deri sanayisine satılan özel sönmüş kalsiyum kireci torbalı ambalajda sevk edilir.
Tesislerde dökme kireç silosu ve pnömatik kabul altyapısı bulunmadığı için bu yük silobasla taşınmaz. Bunu açıkça söylemeyi tercih ediyoruz; boşuna araç planlamak iki tarafın da vaktini alır.
Bolu Dağı kış planlaması
Bolu, İstanbul-Ankara koridorunun üzerindedir ve Bolu Dağı geçişi bu hattın kritik noktasıdır. 26 ton yüklü bir silobas için kış aylarında kar lastiği ve zincir uygulaması, kimi zaman geçiş kapanmaları sefer planının parçasıdır.
Aralık-mart arasında bu hatta programa pay bırakırız. Yükün ne zaman kapıda olacağını söylerken hava ve geçiş durumunu hesaba katmak, sonradan özür dilemekten iyidir.