HAKEDİŞ

Çimento nakliye pozu ve taşıma formülü: hakedişte bedel nasıl hesaplanır?

Kamu işinde çimentonun taşıma bedeli pazarlıkla değil, birim fiyat kitabındaki formülle bulunur. Formül mesafeyi metre cinsinden alır, bir tonun bedelini verir ve yükleme ile boşaltmayı kapsamaz. Bu yazı formülün kalemlerini, hangi pozun hangi mesafede işlediğini ve poz bedeliyle piyasa navlununun neden ayrıştığını anlatıyor.

·Hazırlayan: silobasnakliye.com operasyon ekibi

Çimento nakliye pozu nedir? Kamu işinde çimentonun taşıma bedeli, birim fiyat kitabındaki nakliye pozuna ait formülle hesaplanır: formül mesafeyi metre cinsinden alır, bir tonun taşıma bedelini verir ve her yıl idarece yayımlanan K katsayısıyla güncellenir. Yükleme, boşaltma ve istif bedele dahil değildir, ayrı ödenir.

Bu sayfayı iki okur arıyor. Birincisi hakediş hazırlayan teknik ofis: elindeki metrajı poza bağlayıp taşıma bedelini doğru yazmak istiyor. İkincisi ihaleye girecek müteahhit: keşifteki nakliye kalemini gerçek taşıma maliyetiyle karşılaştırıp teklifini ona göre vermek istiyor.

İkisinin de takıldığı yer aynı: formül bir tonun bedelini veriyor ama sahadaki araç sefer üzerinden çalışıyor, üstelik formülün kapsamadığı kalemler var. Aşağıda önce formülün kendisi, sonra kapsam dışı kalemler, en sonda poz bedeliyle piyasa navlununun neden farklı çıktığı var.

Poz bedeli ile navlun aynı şey değil

Kamu işinde taşıma bedeli, idarenin birim fiyat kitabındaki poza ve o pozun formülüne dayanır. Rakam pazarlıkla oluşmaz; mesafe ölçülür, formüle konur, çıkan sayı hakedişe yazılır. Özel sektörde ise fiyat sefer üzerinden kurulur: bir araç, bir rota, bir rakam. İki hesap aynı işi anlatır ama farklı mantıkla yürür ve farklı sayılar üretir.

Karışıklığın çoğu buradan çıkıyor. Müteahhit keşifteki poz bedelini görüp nakliyeciden aynı rakamı bekliyor; nakliyeci sefer maliyetinden hareket ettiği için başka bir rakam söylüyor. İkisi de kendi çerçevesinde doğru. Aşağıdaki bölümler bu iki çerçeveyi ayrı ayrı açıyor.

Nakliye ücreti nasıl hesaplanır? Ton × km Mesafeye göre ton başına navlun tablosu

Taşıma formülü ve kalemleri

Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 10.000 metreden uzun taşımalar için kullandığı 07.006/K pozunda, ton cinsinden ölçülen malzemenin beher tonu için formül şudur:

F = 1,25 × K × (0,0007 × M + 0,01) TL/ton

Formüldeki 1,25 katsayısının virgülden sonraki kısmı, yani 0,25, yüklenici kârı ve genel giderleri ifade eder. K, idarenin o yıl için yayımladığı taşıma katsayısıdır ve her yıl güncellenir; hesabı yaparken mutlaka yürürlükteki birim fiyat kitabındaki değeri kullanın, önceki yılın katsayısıyla yapılan hesap hakedişte geri döner. M ise taşıma yolu uzunluğudur ve dikkat edilmesi gereken nokta buradadır: formül mesafeyi kilometre değil metre cinsinden alır. 450 kilometrelik bir taşımada M değeri 450.000'dir.

TERİMANLAMIDİKKAT EDİLECEK
FBir tonun taşıma bedeli (TL)Yükleme ve boşaltma dahil değil
1,25Kâr ve genel gider katsayısı0,25'lik kısım yüklenici kârıdır
Kİdarenin yıllık taşıma katsayısıYürürlükteki kitaptan alınır, her yıl değişir
MTaşıma yolu uzunluğuMETRE cinsinden; 450 km = 450.000
0,0007Mesafe katsayısıFormülün gövdesi; bedel mesafeyle doğrusal büyür

10.000 metre eşiği: hangi poz hangi mesafede

Kazı dışındaki inşaat malzemelerinin taşınmasında mesafe iki kademeye ayrılır. 10.000 metreye kadar olan taşımalarda 07.005/K, 10.000 metreden uzun taşımalarda 07.006/K pozu işler. Çimento fabrikadan şantiyeye geldiğinde neredeyse her zaman ikinci kademededir; şehir içi kısa sevkiyatlar ise birinci kademeye girebilir.

Poz numaraları idareye göre değişir. Yukarıdakiler Karayolları kitabındandır; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kitabında çimento taşınması için B-07.D serisi pozlar, çimentonun yüklenmesi ve taşınmasını birlikte ölçen işler için ise 09.001/K gibi pozlar bulunur. Sözleşmeniz hangi idarenin kitabına atıf yapıyorsa poz numarasını oradan alın; formülün mantığı değişmez ama poz numarası ve katsayı değişir.

Formülün kapsamadığı kalem: yükleme ve boşaltma

İnşaat Genel Teknik Şartnamesi'nin taşıma işleri bölümü bunu açıkça yazar: formüllere göre hesaplanan taşıma bedellerine yükleme, boşaltma ve işyerinde istif bedelleri dahil değildir. Bu kalemler kendi analizlerine göre ayrıca hesaplanır ve taşıma bedeline eklenir.

Dökme çimentoda bu ayrım özellikle önemlidir, çünkü boşaltma sıradan bir indirme işi değildir. Silobas yükü kompresörle, basınçlı hava yardımıyla siloya basar; bu iş için ayrı bir poz vardır. Karayolları kitabındaki KGM/4470 pozu tam olarak bunu ölçer: dökme çimentonun vasıta üzerinden çimento silosuna basılması, birimi ton. Poz tarifinde hortumun araca montajı ve demontajı, kapak ve boşaltma kontrolü, çekicinin ayrılıp takılması ile çimentonun siloya pompalanması sayılır; çimentonun bedeli ve temin yerinden siloya kadar taşınması ise bu poza dahil değildir.

Yani kamu fiyatlandırması da taşımayı ve pnömatik boşaltmayı ayrı iki iş sayar. Sahadaki düzen de böyledir: aracın yolda geçirdiği süre ile silo başında kompresörle geçirdiği süre farklı maliyet kalemleridir.

Silobas nasıl çalışır: dolum ve pnömatik boşaltma Çimento nakliyesi

Metreküple ölçülen malzemede birim hacim ağırlığı

Taşıma formülü bir tonun bedelini verdiği için, metrajı metreküp üzerinden tutulan malzemelerde bir çevrim gerekir. Şartname bunu şöyle kurar: bir metreküp malzemenin taşıma bedeli, bir ton taşıma fiyatı ile taşınan malzemenin birim hacim ağırlığının çarpımıdır. Birim hacim ağırlıkları şartnamenin cetvellerinde malzeme cinsine göre verilir.

Çimento hakedişte genellikle zaten ton üzerinden ölçüldüğü için bu çevrim çimentoda çoğu zaman gerekmez; ama aynı hakedişte taşınan kum, çakıl, stabilize gibi kalemler metreküple ölçüldüğünden orada devreye girer.

Hafif malzemede iki kat kuralı

Şartnamenin en çok gözden kaçan maddelerinden biri budur. Genleştirilmiş perlit agregası ve mamulleri ile plastik borularda taşıma bedeli, formülün verdiği bedelin iki katı olarak hesaplanır. Gerekçe doğrudan yazılıdır: bu malzemelerin yoğunluğu düşük olduğu için taşıt tam tonajında yüklenemez.

Bu kural, dökme yük taşımacılığının temel gerçeğini kamu mevzuatına taşımış hâlidir. Aynı araç, aynı rota, aynı yakıt; ama tank tonaja gelmeden hacmen dolduğunda taşınan ton yarıya iner ve ton başına maliyet iki katına çıkar. Silobasta bu durum yalnız perlitte değil, hidrat kireçte, plastik granülde ve bazı mikronize minerallerde de yaşanır. Bu yüzden hafif yüklerde fiyat komple araç üzerinden verilir; ton başına hesap yanıltır.

Hakediş hazırlarken taşınan malzemenin dökme yoğunluğuna bakmakta fayda var: metrajdaki ton ile aracın gerçekten taşıyabildiği ton aynı değilse, sefer sayısı keşiftekinden fazla çıkar.

Neden her toz silobasla taşınmaz? Yüklerin sefer tonajları

Poz bedeli ile piyasa navlunu neden ayrışır?

Formül mesafeyi doğrusal alır: bedel, kilometre arttıkça aynı oranda büyür. Sahadaki maliyet ise böyle davranmaz. Kısa hatta yükleme, kantar ve boşaltma süresi toplam sefer süresinin büyük kısmını kaplar, bu yüzden kilometre başına bedel yüksektir; mesafe uzadıkça bu sabit pay erir ve kilometre başına bedel düşer.

İkinci ayrışma sebebi dönüş yüküdür. Poz formülünde aracın dönüşte yük bulup bulmadığı yer almaz; piyasa navlununda ise doğrudan yer alır. Boş dönülen bir hatta gidiş maliyetinin tamamı tek yöne yüklenir, dönüş yükü bulunan hatta navlun belirgin biçimde düşer. Üçüncüsü bekleme: kantar sırası, silo doluluğu, gece veya hafta sonu çalışma sefer süresini uzatır ve bunlar formülde görünmez.

Pratik sonuç şudur: keşifteki poz bedelini nakliyeciden alacağınız teklifin yerine koymayın, ikisini yan yana koyun. Hangi kalemlerin poza dahil olduğunu, hangilerinin ayrı ödendiğini yukarıdaki bölümlerden çıkarıp karşılaştırın. Güncel piyasa tarafını görmek isterseniz mesafeye göre ton başına navlun aralıklarını fiyat sayfamızda yayınlıyoruz.

Mesafeye göre ton başına navlun tablosu Dönüş yükü nedir? Jet grout çimento sarfiyatı ve poz 15.135

SIKÇA SORULANLAR

Merak edilenler

Çimento nakliye pozu hangisidir?
Kazı dışındaki inşaat malzemelerinin taşınmasında Karayolları kitabında 10.000 metreye kadar 07.005/K, 10.000 metreden uzun taşımalarda 07.006/K pozu kullanılır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kitabında çimento taşınması için B-07.D serisi pozlar bulunur. Sözleşmeniz hangi idarenin kitabına atıf yapıyorsa poz numarasını oradan almalısınız. Hakediş dilinde aynı kalem çimento nakli pozu ya da çimento nakli birim fiyat olarak da anılır; kastedilen aynı taşıma formülüdür.
Çimento nakliye formülü nedir?
07.006/K pozunda ton cinsinden ölçülen malzemenin beher tonu için F = 1,25 × K × (0,0007 × M + 0,01) TL/ton formülü uygulanır. K idarenin yıllık taşıma katsayısı, M ise taşıma yolu uzunluğudur. M metre cinsindendir; 450 kilometre için M değeri 450.000 yazılır.
Nakliye formülüne yükleme ve boşaltma dahil mi?
Hayır. İnşaat Genel Teknik Şartnamesi, formüllere göre hesaplanan taşıma bedellerine yükleme, boşaltma ve işyerinde istif bedellerinin dahil olmadığını açıkça belirtir; bunlar kendi analizlerine göre ayrıca hesaplanır. Dökme çimentonun kompresörle siloya basılması için Karayolları kitabında KGM/4470 pozu ayrıca bulunur.
K katsayısını nereden bulurum?
K katsayısı ilgili idarenin o yıl için yayımladığı birim fiyat kitabında yer alır ve her yıl güncellenir. Hesabı yürürlükteki kitaptaki değerle yapın; önceki yılın katsayısıyla hazırlanan hakediş kontrolde geri döner.
Nakliye birim fiyat hesaplaması metreküp için nasıl yapılır?
Taşıma formülü bir tonun bedelini verdiği için metreküple ölçülen malzemede çevrim gerekir: bir metreküpün taşıma bedeli, bir ton taşıma fiyatı ile malzemenin birim hacim ağırlığının çarpımıdır. Birim hacim ağırlıkları şartnamenin cetvellerinde malzeme cinsine göre verilmiştir.
Hafif malzemede taşıma bedeli neden iki kat hesaplanıyor?
Şartname, genleştirilmiş perlit ve mamulleri ile plastik borularda taşıma bedelinin formülün verdiği bedelin iki katı olarak hesaplanacağını belirtir. Gerekçe bu malzemelerin yoğunluğunun düşük olması, dolayısıyla taşıtın tam tonajında yüklenememesidir. Aynı durum silobasta hidrat kireç ve plastik granül gibi hacim sınırlı yüklerde de yaşanır.
Poz bedeliyle nakliyeciden aldığım teklif neden tutmuyor?
Formül mesafeyi doğrusal alır; sahadaki maliyet ise kısa hatta kilometre başına yüksek, uzun hatta düşüktür. Ayrıca poz formülünde dönüş yükü ve bekleme süresi yer almaz, piyasa navlununda doğrudan yer alır. İki rakamı birbirinin yerine koymak yerine, hangi kalemlerin poza dahil olduğunu ayırıp yan yana karşılaştırmak gerekir.

Silobas teklifi mi lazım?

Rota + yük + tonaj: 10 dakikada net fiyat.

Bu site yalnızca zorunlu çerezler kullanır. Detay: Çerez Politikası & KVKK.