Silobaz mı, silobas mı? Çimento taşıyan araca ne denir?
Aynı araç sahada on ayrı adla çağrılır: silobaz, çimento tankeri, çimento tırı, toz tankeri, kül tankeri, silobas dorse. Hepsi kompresörle boşaltan aynı pnömatik tankı anlatır. Doğru yazım hangisi, hangi ad neyi kastediyor, teklif isterken ne demeniz yeterli? Tek yazıda topladık.
Silobaz mı, silobas mı? Doğru yazım silobas; silobaz aynı aracın konuşma dilinden yazıya geçen biçimidir. Silobas, dökme çimento, kireç ve uçucu kül gibi toz yükleri kapalı tankta taşıyıp varış noktasındaki siloya kompresörle basan yarı römorktur. Sahada çimento tankeri, çimento tırı, çimento kamyonu ya da toz tankeri de denir; hepsi 28-36 metreküp tanklı, 25-26 ton çimento alan aynı aracı tanımlar.
Telefonda gelen sorguların önemli bir kısmı silobas kelimesiyle başlamaz. "Çimento tankeri lazım", "toz tırı var mı", "kül taşıyan araç arıyorum" ya da yazılı mesajda "silobaz" görürüz. Bunların hiçbiri yanlış değil; herkes aracı kendi işinden tanır. Santralci silo doldurmayı, madenci tozu, şoför dorseyi görür ve ona göre ad koyar.
Sorun, bu adların internette birbirinden kopuk olması. "Çimento kamyonu" diye arayan kişi silobas sayfalarına ulaşamayabilir; "tanker nakliye" diye arayan sıvı taşıyan firmalara düşer. Bu yazı sahada duyduğumuz adları tek tabloda topluyor, hangisinin neyi kastettiğini açıklıyor ve teklif isterken hangi bilginin yeterli olduğunu söylüyor.
Silobaz mı, silobas mı?
Doğru yazım silobas. Kelimenin kökü basmak olduğu için sonu s ile biter; silobaz, silobaş ve noktasız ı ile yazılan sılobas konuşmadan ya da klavyeden yazıya geçerken oluşan varyantlardır. Aramaların önemli bir kısmı silobaz, silobaz tır ya da silobaz dorse biçiminde yapılır; arama motorları bunu çoğunlukla düzeltir ama ihale dosyasına, irsaliyeye ya da sözleşmeye yazılacaksa silobas biçimini kullanın.
Silobaz diye arıyorsanız doğru yerdesiniz: silobaz tır, silobaz dorse, silobaz kamyon ve kiralık silobaz ifadelerinin hepsi bu sayfada anlatılan silobası kastediyor. Aracı, tonajını ve teklif için gereken bilgileri aşağıda bulacaksınız.
İngilizce metinlerde aracın karşılığı pneumatic tank trailer, dry bulk tanker ya da cement tanker olarak geçer. Avrupa menşeli ekipman kataloglarında silo trailer da kullanılır. Türkçede bu adların hepsi silobas başlığı altında toplanır.
Silobas nedir, adı nereden gelir?
Silobas, silo ve basmak kelimelerinden türemiş bir saha terimidir: yükü siloya basan araç. Tank genellikle alüminyum ya da çeliktir; üstünde dolum kapakları, altında boşaltma konileri ve hava hattı bulunur. Aracın kendi kompresörü 1,5-2 bar hava basarak tozu akışkanlaştırır ve hortumla alıcının silosuna iter; 26 tonluk bir çimento 45-90 dakikada boşalır.
Bu araç bir yarı römorktur; çekiciye bağlanır. Sahada silobas dorse denince tankın kendisi, silobas tır denince çekiciyle birlikte tam araç kastedilir. İkisi ayrı bir ekipman değildir; aynı tankın çekicili ve çekicisiz hâlidir.
Silobas nedir, nasıl çalışır? Pnömatik boşaltma adım adım
Sahada duyduğumuz adlar ve karşılıkları
Aşağıdaki tablo telefonda, mesajda ve ihale metinlerinde karşılaştığımız adları topluyor. Sol sütundaki ifadelerin tamamı için aynı aracı gönderiyoruz; fark yalnızca hangi yükün ya da hangi parçanın öne çıktığıdır.
Liste kapalı değil. Telefonda ya da Search Console sorgularında yeni bir ad gördükçe tabloya ekliyoruz; örneğin hava tankeri, çimento dorsesi, silo tır ve kuru yük tankeri sonradan eklenen satırlardır. Aradığınız ifade burada yoksa da endişe etmeyin: yükü ve güzergâhı söylediğinizde araç bellidir.
| SAHADA DENEN | DOĞRU KARŞILIĞI | NE KASTEDİLİYOR |
|---|---|---|
| Çimento tankeri | Silobas | Çimento taşıyan pnömatik tank; en yaygın alternatif ad |
| Çimento tırı, toz çimento tırı | Silobas tır | Çekici + silobas dorse, dökme çimento seferi |
| Çimento kamyonu | Silobas (yarı römork) | Halk dilinde tüm araç; kamyon üstü sabit tanklı küçük tip de vardır |
| Toz tankeri, toz tırı | Silobas | Çimento dışındaki toz yükler: kalsit, alçı, cüruf, maden tozu |
| Kül tankeri | Silobas | Termik santralden çimento fabrikasına uçucu kül seferi |
| Kireç tankeri | Silobas | Sönmemiş veya sönmüş kireç taşıyan tank |
| Pnömatik tanker, hava basmalı tanker | Silobas | Boşaltma yöntemine göre verilen teknik ad |
| Silobas dorse | Silobas yarı römorku | Çekicisiz tankın kendisi |
| Silobaz, silobaş, sılobas, silo bas | Silobas | Yazım farkları; aynı kelime |
| Kapalı tanker, kapalı dorse | Silobas | Yükün açık kasada değil kapalı tankta gitmesi vurgulanır |
| Körüklü araç, körük | Silobas dolum körüğü | Fabrikada tankı dolduran teleskopik körük; aracın kendisi değil |
| Vakumlu silobas | Vakumlu (emişli) silobas | Siloyu tahliye edebilen, hem emen hem basan özel tip |
| Çimento dorsesi, çimento taşıyan dorse | Silobas dorse | Çekicisiz tank; çimento işinde dorse kelimesiyle anılır |
| Silo tır, silo dorsesi | Silobas tır / silobas dorse | Silo kelimesi aracı değil boşaltılan depoyu anlatır; kastedilen silobas |
| Hava tankeri, basınçlı tanker | Silobas | Kompresörle hava basarak boşaltmaya göre verilen ad; su tankeriyle karıştırılmamalı |
| Kuru yük tankeri, silobas tanker | Silobas | Sıvı tankerinden ayırmak için kullanılan doğru ifade |
| Dökme çimento aracı, çimento dökme aracı | Silobas | Torbalı değil dökme çimento taşındığını vurgular |
| Silobas araç, silobas kamyon | Silobas (çekicili yarı römork) | Tam araç kastedilir; kamyon üstü sabit tanklı küçük tip de bu adla anılır |
| Yem silobası, yem kamyonu | Yem silobası (ayrı araç) | Çiftliklere yem taşıyan kamyon üstü tiptir; gıda ve yem taşımıyoruz |
| Kül tırı, kireç tırı, kalsit tırı, alçı tırı | Silobas tır | Yükün adıyla anılan sefer; hepsi aynı tankla gider |
| Tanker dorse | Belirsiz; sorulmalı | Sıvı tankeri de silobas da bu adla anılır; yükün toz mu sıvı mı olduğu netleşmeli |
Çimento kamyonu kaç ton alır?
28-36 metreküp hacimli bir silobas pratikte 25-26 ton dökme çimento taşır. Sınırı tank hacmi değil kantar belirler: beş akslı çekici ve dorsenin yasal toplam ağırlığı 40 tondur, çekici ile boş dorsenin darası düşülünce yüke 25-26 ton kalır. Bu yüzden 36 metreküplük tank çimentoyla ancak üçte iki dolar; kalan hacim boş gider ve bu normaldir.
Kamyon üstü sabit tanklı küçük silobaslar 10-15 metreküp civarındadır ve şantiyedeki mobil silolara ya da dar sokaklı yerlere hizmet eder. Şehir içi küçük parti isteyen müşteri çoğunlukla bu tipi kastederek çimento kamyonu der. Hangi tipin uygun olduğu tonaja ve boşaltma noktasındaki manevra alanına göre belirlenir.
Yüke göre kaç ton çıkar: yoğunluk tablosu
Tanker nakliye ile silobas nakliye aynı iş mi?
Hayır. Tanker nakliye diye arandığında çıkan firmaların büyük bölümü akaryakıt, kimyasal, süt ya da bitkisel yağ gibi sıvı taşır. Sıvı tankerinde pompa, silobasta kompresör vardır; sıvı tankeri toz taşıyamaz, silobas da sıvı alamaz. Çimento tankeri ifadesindeki tanker kelimesi burada yanıltıcıdır: kastedilen kuru dökme yük tankıdır.
Bir de damperli silobas ayrımı var. Damperli tip, tankı arkadan kaldırarak boşaltmayı hızlandırır ama yine kapalı tank ve kompresörle çalışır; damperli kamyonla karıştırılmamalıdır. Damperli kamyon açık kasadır, tozu örtüyle taşır ve siloya basamaz. Hangi yükün tanka girip hangisinin damperliye gittiğini ayrı bir yazıda ele aldık.
Neden her toz silobasla taşınmaz?
Teklif isterken hangi adı kullanırsanız kullanın: üç bilgi yeter
Aracı hangi adla andığınızın bir önemi yok; biz üç bilgiyle çalışırız. Birincisi yük: çimento mu, kül mü, kireç mi, granül mü. İkincisi güzergâh: yükleme ve boşaltma noktası, mümkünse tesis adı. Üçüncüsü tonaj ve sıklık: tek sefer mi, haftalık ring mi. Bu üçü netse fiyat ve araç tahsisi aynı gün konuşulur.
Kiralık silobas ya da silobas tır kiralık diye arayanlara da aynı araç gider; fark, seferlik navlun yerine sürücülü aylık düzen kurulmasıdır. Boş dorse kiralamıyoruz; araç her zaman sürücüsü, belgesi ve operasyon desteğiyle tahsis edilir.
Sorgudan teslime 4 adım Silobas kiralama Ton başına navlun tablosu