FORMÜL

Nakliye ücreti nasıl hesaplanır? Ton × km formülü ve dökme yükte farkı

Nakliye hesabının okul formülü basit: taşınan ton, katedilen kilometre ve bir birim fiyat. Zor olan üçüncü değişken; çünkü birim fiyat sabit bir sayı değil. Bu yazı formülü, birim fiyatı neyin oynattığını ve dökme yükte hesabın neden sefer üzerinden kurulduğunu anlatıyor.

·Hazırlayan: silobasnakliye.com operasyon ekibi

Nakliye ücreti nasıl hesaplanır? Temel formül taşınan ton × katedilen kilometre × birim fiyattır. Özel sektörde sonuç sefer bazlı navlun olarak verilir, kamu hakedişinde birim fiyat kitabındaki nakliye pozuyla hesaplanır. Dökme yükte fark sefer tonajıdır: yükün yoğunluğuna göre bir silobas seferi 4-26 ton arasında taşır.

Nakliye ücretini hesaplamak isteyen üç okur var. Bütçe hazırlayan satın almacı, hakediş yazan teknik ofis ve eline gelen teklifi kıyaslamak isteyen işletme sahibi. Üçü de aynı formülden başlar ama farklı yerde biter: satın almacı sefer navlununu, teknik ofis pozu, işletme sahibi ton başına maliyeti arar.

Aşağıda önce formülün kendisi, sonra birim fiyatı değiştiren dört etken, ardından dökme yükte tonajın neden sabit olmadığı ve en sonda kendi hesap tablonuzu kurmanız için sütun listesi var. Rakam yok; rakam her rota ve yük için ayrı çıkar.

Formülün çekirdeği: ton × kilometre × birim fiyat

En yalın haliyle nakliye ücreti, taşınan miktarın mesafeyle çarpımına bir birim fiyat uygulanarak bulunur. Miktar ton, mesafe kilometre, birim fiyat ise bir ton yükü bir kilometre taşımanın bedeli. Bu çarpıma ton-kilometre denir; kamu birim fiyat kitapları da, lojistik ders kitapları da bu ölçüye dayanır.

Formülün iki değişkeni kolay bulunur. Tonaj kantar fişinde, mesafe haritada yazar. Üçüncü değişken olan birim fiyat ise ne haritada ne kantarda yazar; onu araç tipi, mesafe kademesi, bekleme ve dönüş yükü belirler. Hesap hatalarının neredeyse tamamı bu üçüncü değişkeni sabit sanmaktan çıkar.

Birim fiyat neden sabit değil?

Dört etken birim fiyatı oynatır. Birincisi mesafe kademesi: kısa mesafede yükleme ve boşaltma süresi toplam sefer süresinin büyük kısmını kaplar, bu yüzden kilometre başına bedel yüksektir; mesafe uzadıkça bu pay erir ve kilometre başına bedel düşer. Kamu pozlarının kademeli yapısı da tam bu mantıkla kurulmuştur.

İkincisi araç tipi. Tenteli tır, damperli ve silobas aynı kilometreyi farklı maliyetle gider: silobasta kompresör ve pnömatik boşaltma ek yakıt ve ek süre demektir. Üçüncüsü bekleme ve saha koşulları: kantar sırası, silo doluluğu, gece veya hafta sonu çalışma sefer süresini uzatır. Dördüncüsü dönüş yükü: boş dönen araç gidiş maliyetinin tamamını tek yöne yükler; dönüşte yük bulunan hatta navlun belirgin biçimde düşer.

Bu dört etken rotadan rotaya değiştiği için tek bir birim fiyatla bütün Türkiye'yi hesaplamak yanıltır. Aynı 300 kilometre, iki farklı güzergâhta iki farklı rakam eder.

Dönüş yükü nedir? Silobas nakliye fiyatlarını belirleyen 5 kalem

Özel sektörde hesap sefer üzerinden kurulur

Piyasada teklif ton-kilometre olarak değil, sefer olarak gelir: bir araç, bir rota, bir rakam. Sefer navlununun içinde mesafe, araç, bekleme ve dönüş yükü zaten erimiştir. Formülü tersinden okumak isterseniz sefer navlununu taşınan tona bölersiniz; ton başına maliyet çıkar. Ton başına maliyeti bir de kilometreye bölerseniz o rotanın fiili birim fiyatına ulaşırsınız.

Bu tersine hesap teklif kıyaslarken işe yarar. İki nakliyeciden gelen sefer navlununu yan yana koymak yetmez; ikisinin taşıyacağı tonaj aynı mı, aynı bekleme koşulunu mu varsayıyor, dönüş yükü hesaba katılmış mı? Teklifler ancak aynı tonaj ve aynı koşulda kıyaslanır.

Dökme yükte tonaj sabit değil: yoğunluk belirler

Tenteli tırda tonaj yükün ağırlığıdır ve genelde yasal sınıra kadar doldurulur. Silobasta ise tank hacmi 28-36 m³ ile sınırlıdır; yoğun yükler bu hacim dolmadan yasal tonaja dayanır, hafif yükler tonaja gelmeden hacmi doldurur. Aynı araç, aynı rota, aynı sefer navlunu; taşınan ton ise yüke göre değişir.

Bu yüzden dökme yükte ton × km hesabı yapmadan önce yükün tek seferde kaç ton çıktığını bilmek gerekir. Aşağıdaki tablo sık taşınan birkaç yükte sefer tonajını gösteriyor; tam liste yükler dizininde.

YÜKTEK SEFERDETON BAŞINA HESAP
Çimento, silis kumu, kalker unu26 tonAnlamlı
Uçucu kül, kalsit24 tonAnlamlı
Sönmüş kireç (hidrat)16-19 tonYanıltır; komple araç
PVC / PE granül~18 tonYanıltır; komple araç
Genleştirilmiş perlit3-4 tonYapılmaz; komple araç
Fabrika silosunun altında körükle dolum yapılan silobas; sürücü dolum hattını izliyor
Tank hacmi sabit, tonaj yüke göre değişir; hesap bu tonajla başlar.

Silobas kaç ton çimento alır? Taşıdığımız yükler ve sefer tonajları

Adım adım hesap: tonajdan toplam bedele

Hesabı beş adımda kurun. Bir: toplam tonajı yazın. İki: yükün sefer tonajını bulun ve toplam tonajı buna bölüp yukarı yuvarlayın; bu sefer sayısıdır. Üç: rotanın tek yön kilometresini yazın; sefer navlunu gidiş-dönüşü zaten kapsar, kilometreyi iki katına çıkarmayın. Dört: nakliyeciden gelen sefer navlununu sefer sayısıyla çarpın; toplam nakliye bedeli budur. Beş: toplam bedeli toplam tonaja bölün; ton başına maliyet çıkar, ürün fiyatının üstüne bu eklenir.

Örnek yapı: 100 ton çimento için sefer tonajı 26 ise dört araç gerekir ve son araç eksik yükle gider; navlun dört sefer üzerinden hesaplanır, 100 ton üzerinden değil. Aynı 100 ton hidrat kireçte altı ya da yedi araç gerekir. Sefer navlunu aynı kalsa bile toplam bedel ve ton başına maliyet yaklaşık bir buçuk kat farklıdır. Hesap tablonuzda sefer sayısını elle değil formülle yazmanızın sebebi bu.

Şehirler arası nakliye fiyat hesaplama: mesafe kademesi neyi değiştirir?

Şehirler arası nakliye fiyat hesaplama yaparken en sık yapılan hata, tek bir kilometre bedelini bütün mesafelere uygulamaktır. Kısa hatta yükleme, kantar ve boşaltma süresi toplam sefer süresinin büyük kısmını kaplar; araç yolda az, sahada çok zaman geçirir. Bu yüzden 100 kilometrelik bir seferin kilometre başına bedeli, 600 kilometrelik bir seferin iki katına yakın çıkar.

Mesafe uzadıkça bu sabit pay toplam içinde erir ve kilometre başına bedel düşer. Hesabınızı kurarken sabit kalemleri (yükleme, boşaltma, sürücü günü, evrak) ve mesafeyle büyüyen kalemleri (yakıt, otoyol, lastik, bakım) ayrı satırlara yazın; tek bir kilometre çarpanıyla kurulan tablo kısa hatta düşük, uzun hatta yüksek sonuç verir.

Silobasta bu ayrım daha da belirgindir, çünkü pnömatik boşaltma sefer başına sabit bir süre ve yakıt kalemi ekler. Kompresör silo başında çalışırken araç kilometre yapmaz ama maliyet işler.

Mesafeye göre ton başına navlun tablosu Hakedişte nakliye pozu ve taşıma formülü

Excel'de nakliye hesap tablosu: sütunlar ve formüller

Hazır şablon aramak yerine on sütunluk bir tablo kurmak yeterli. Sütunlar ve her birinde ne yazacağı aşağıda; formül sütunlarında Excel'in Türkçe işlev adları kullanıldı.

SÜTUNNE YAZILIRFORMÜL
Nereden / NereyeYükleme ve teslim noktası (il, ilçe, tesis)Elle
Km (tek yön)Fiili karayolu mesafesiElle
YükÜrün cinsi ve formu (hidrat / sönmemiş, ağır / hafif)Elle
Sefer tonajıO yükün tek seferde çıkan tonuYükler tablosundan
Toplam tonSipariş miktarıElle
Sefer sayısıKaç araç gideceği=YUKARIYUVARLA(Toplam ton / Sefer tonajı; 0)
Sefer navlunuNakliyecinin yazılı teklifiElle
Toplam nakliyeBütün seferlerin bedeli=Sefer sayısı × Sefer navlunu
Ton başınaÜrün fiyatına eklenecek pay=Toplam nakliye / Toplam ton
Koşul notuBekleme, gece boşaltma, dönüş yüküElle

Çimento nakliye ücreti ve hakedişte poz mantığı

Kamu hakedişinde hesap farklı yürür

Kamu işinde nakliye bedeli teklife değil, o yıla ait birim fiyat kitabındaki nakliye pozuna dayanır. Poz, malzeme cinsine ve mesafe kademesine göre ayrışır; ton-kilometre esaslı ve kademelidir. Poz numaraları ve katsayılar her yıl güncellendiği için burada numara vermiyoruz; hakediş hazırlarken güncel listeye bakılmalı ve malzemeye uygun poz seçilmelidir.

İki hesap birbirinin yerine geçmez. Poz hesabı hakedişi belirler, sefer navlunu nakliyeciye ödeneni belirler; ikisi arasındaki fark yüklenicinin planlama başarısıdır.

Hesap ile teklif arasındaki fark

Bu yazıdaki hesap bütçe kurmaya ve teklifleri kıyaslamaya yarar; rakamın kendisini vermez. Rakam, rota ve yük bilgisiyle çıkar. Yükleme ve teslim noktasını, ürünün cinsini ve tonajı iletin; sefer navlunu ve araç sayısı 10 dakika içinde yazılı gelsin. Tablonuzun sefer navlunu sütununa yazacağınız sayı budur.

Teklif formu ve fiyatı belirleyen kalemler Nasıl çalışır: sorgudan teslime dört adım

SIKÇA SORULANLAR

Merak edilenler

Nakliye ücreti km başına nasıl hesaplanır?
Sefer navlununu rotanın tek yön kilometresine bölerseniz o seferin kilometre başına bedeli çıkar. Ancak bu sayı rotaya özeldir: kısa mesafede yükleme-boşaltma payı büyük olduğu için kilometre başına bedel yüksek, uzun mesafede düşük çıkar. Bir rotanın kilometre bedelini başka rotaya uygulamak yanıltır.
Ton-kilometre ne demek?
Bir ton yükün bir kilometre taşınmasını ifade eden ölçü birimidir. Taşınan ton ile mesafe çarpılarak bulunur; kamu birim fiyat kitaplarındaki nakliye pozları ve lojistik maliyet hesapları bu birime dayanır.
Nakliye birim fiyatını nereden bulurum?
Kamu işinde o yıla ait birim fiyat kitabındaki nakliye pozundan; özel sektörde nakliyecinin yazılı teklifinden. Özel sektörde sabit bir birim fiyat listesi yoktur; rakam rota, araç tipi, bekleme ve dönüş yüküne göre her sorguda yeniden hesaplanır.
Excel'de nakliye hesabı nasıl kurulur?
On sütun yeterli: nereden, nereye, tek yön km, yük, sefer tonajı, toplam ton, sefer sayısı, sefer navlunu, toplam nakliye ve ton başına maliyet. Sefer sayısını YUKARIYUVARLA(toplam ton / sefer tonajı; 0) formülüyle, toplamı sefer sayısı × navlun ile, ton başını toplam / toplam ton ile hesaplatın.
Dökme yükte ton × km hesabı neden yanıltır?
Silobas tankı hacimle sınırlı olduğu için tek seferde çıkan ton yüke göre değişir: çimentoda 26 ton, hidrat kireçte 16-19 ton, granülde yaklaşık 18 ton, genleştirilmiş perlitte 3-4 ton. Sefer navlunu aynı kalsa da taşınan ton azaldıkça ton başına maliyet artar; hafif yüklerde fiyat bu yüzden komple araç üzerinden verilir.
Km başına nakliye ücreti ne kadar?
Km başına nakliye ücreti sabit bir sayı değildir; mesafe kademesine, araç tipine, dönüş yükü ihtimaline ve bekleme süresine göre değişir. Kısa mesafede kilometre başına bedel yüksek, uzun mesafede düşüktür. Silobasta güncel aralıkları mesafe kademeleriyle birlikte fiyat sayfamızdaki tabloda yayınlıyoruz.
Nakliye fiyat hesaplama formülü nedir?
Özel sektörde nakliye fiyat hesaplama formülünün çekirdeği ton × kilometre × birim fiyattır; ancak birim fiyat sabit olmadığı için pratikte hesap sefer üzerinden kurulur. Kamu hakedişinde ise formül birim fiyat kitabındaki poza bağlıdır ve mesafeyi metre cinsinden alır.
Şehirler arası nakliye fiyat hesaplama nasıl yapılır?
Sabit kalemleri (yükleme, boşaltma, sürücü günü, evrak) ve mesafeyle büyüyen kalemleri (yakıt, otoyol, lastik, bakım) ayrı satırlara yazın, sonra sefer sayısıyla çarpın. Tek bir kilometre çarpanıyla kurulan tablo kısa hatta düşük, uzun hatta yüksek sonuç verir.

Silobas teklifi mi lazım?

Rota + yük + tonaj: 10 dakikada net fiyat.

Bu site yalnızca zorunlu çerezler kullanır. Detay: Çerez Politikası & KVKK.