HARİTA

Bentonit Türkiye'de nerede çıkar?

Türkiye'nin bentonit yatakları Marmara, Orta Karadeniz ve İç Anadolu'da toplanır. İl il bentonit haritası, hangi yatağın hangi işe yaradığı ve bentonitin sanayiye yolculuğu.

·Hazırlayan: silobasnakliye.com operasyon ekibi

Bentonit Türkiye'de nerede çıkar? İstanbul Maden İhracatçıları Birliği'nin MTA verisine dayanan özetine göre bilinen yataklar Edirne (Enez), Çankırı, Çanakkale, Kütahya, Manisa, Tokat (Reşadiye), Ankara (Kalecik), Ordu (Ünye-Fatsa) ve Giresun'dadır (Tirebolu). Toplam rezerv yaklaşık 240 milyon tondur; en büyüklerden biri Tokat Reşadiye'dir.

Bentonit, volkanik külün yerinde ayrışmasıyla oluşan, büyük bölümü montmorillonit mineralinden ibaret bir kildir. Su alınca şişer ve jel yapar; sondaj çamurunda, dökümhanede kum bağlayıcı olarak, demir cevheri peletlemede, ağartma toprağında ve kedi kumunda bu özelliği için kullanılır. Hangi işe yarayacağını içindeki sodyum ve kalsiyum belirler.

Türkiye bentonit haritası

Harita, yatağı bilinen illeri kullanım alanına göre renklendirir. Kaynak olarak İMİB'in bentonit özeti (MTA 2018, DPT 2001), Maden Mühendisleri Odası'nın Türkiye bentonit potansiyeli derlemesi ve Metalurji Mühendisleri Odası'nın Metalurji dergisindeki yatak listesi kullanıldı. Gösterim il düzeyindedir; ocak noktalarını göstermez.

Bir ilin birden fazla tip bentonit verdiği de olur. Çankırı hem döküm hem sondaj bentoniti açısından verimli sayılır; haritada döküm rengiyle gösterildi.

AdanaAdıyamanAfyonkarahisarAğrıAksarayAmasyaAnkara — Sondaj bentonitiAntalyaArdahanArtvinAydınBalıkesir — Ağartma toprağı ve beyaz bentonitBartınBatmanBayburtBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkale — Diğer bilinen yataklarÇankırı — Döküm bentonitiÇorum — Döküm bentonitiDenizliDiyarbakırDüzceEdirne — Ağartma toprağı ve beyaz bentonitElazığ — Diğer bilinen yataklarErzincanErzurumEskişehir — Diğer bilinen yataklarGaziantepGiresun — Diğer bilinen yataklarGümüşhaneHakkariHatayIğdırIspartaİstanbulİzmirKahramanmaraşKarabükKaramanKarsKastamonuKayseriKilisKırıkkaleKırklareliKırşehirKocaeliKonya — Diğer bilinen yataklarKütahya — Ağartma toprağı ve beyaz bentonitMalatya — Diğer bilinen yataklarManisa — Diğer bilinen yataklarMardinMersinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrdu — Ağartma toprağı ve beyaz bentonitOsmaniyeRizeSakaryaSamsunŞanlıurfaSiirtSinopŞırnakSivasTekirdağTokat — Sondaj bentonitiTrabzon — Diğer bilinen yataklarTunceliUşakVanYalovaYozgatZonguldak Tokat1Ankara2Çankırı3Çorum4Ordu5Edirne6Balıkesir7Kütahya8Eskişehir9Çanakkale10Manisa11Giresun12Konya13Trabzon14Malatya15Elazığ16
Sondaj bentonitiDöküm bentonitiAğartma toprağı ve beyaz bentonitDiğer bilinen yataklar
  1. 1. Tokat Sondaj
  2. 2. Ankara Sondaj
  3. 3. Çankırı Döküm
  4. 4. Çorum Döküm
  5. 5. Ordu Ağartma, beyaz bentonit
  6. 6. Edirne Ağartma, beyaz bentonit
  7. 7. Balıkesir Ağartma, beyaz bentonit
  8. 8. Kütahya Ağartma, beyaz bentonit
  9. 9. Eskişehir Diğer yatak
  10. 10. Çanakkale Diğer yatak
  11. 11. Manisa Diğer yatak
  12. 12. Giresun Diğer yatak
  13. 13. Konya Diğer yatak
  14. 14. Trabzon Diğer yatak
  15. 15. Malatya Diğer yatak
  16. 16. Elazığ Diğer yatak

İl il bentonit yatakları

Tablodaki rezervler Maden Mühendisleri Odası derlemesindeki çizelgeden alınmıştır ve yayın tarihindeki tespitlerdir; yeni ruhsat ve sondajlarla değişmiş olabilir. Rezervi yazılmayan sahalar için kaynakta güncel bir rakam yoktur.

İLSAHAKULLANIMNOT
TokatReşadiye (Akdoğmuş)Sondaj çamuru, döküm, peletlemeÇizelgede ~200 milyon ton
OrduÜnye, FatsaAğartma toprağı, kedi kumu, seramikBüyük kalsiyum bentonit yatakları
EdirneEnezAğartma toprağıÇizelgede ~50 milyon ton
ÇankırıEldivan, Kurşunlu, Ilgaz, ÇerkeşDöküm ve sondaj bentonitiDöküm bentoniti olarak değerlendirilir
AnkaraKalecikSondaj bentoniti
ÇorumDöküm bentoniti
KütahyaBeyaz bentonit: kâğıt, deterjan
BalıkesirAğartma toprağı
EskişehirBilinen yatakMTA listesinde
Çanakkale, ManisaManisa'da OsmancalıBilinen yatakİMİB listesinde
GiresunTireboluBilinen yatakİMİB listesinde
Konya, Trabzon, Malatya, ElazığBilinen yatakEk yataklar olarak anılır

Sondaj, döküm ve ağartma bentoniti farkı

Bentonit içindeki değişebilir iyona göre sodyum, kalsiyum ve karışık tip olarak ayrılır. Sodyum bentonit çok şişer; sondaj çamurunda ve demir cevheri peletlemede aranan budur. Türkiye'de doğal sodyum bentonit azdır, kalsiyum ve karışık tip bol bulunur. Bu yüzden kalsiyum bentonit soda ile işlenip aktive edilir ve sodyum bentonit gibi kullanılır.

Kalsiyum bentonit az şişer; yağ ve şurup ağartmada kullanılan ağartma toprağı ve kedi kumu bu tipten yapılır. Ordu Ünye-Fatsa yatakları bu işe gider. Dökümhane bentoniti ise yaş kalıp kumunu bağlar; Çankırı ve Çorum yatakları bu kullanıma uygundur.

Bentonit ocaktan sanayiye nasıl gider?

Ocaktan çıkan bentonit kurutulur, öğütülür, gerekiyorsa soda ile aktive edilir. Öğütülmüş kuru bentonit dökme taşınabilen bir tozdur: silobasla alıcının silosuna pnömatik olarak basılır. Ağartma toprağı ve kedi kumu gibi perakende ürünler ise torbalı sevk edilir, dökme tanka girmez.

Dökme bentonitin iki büyük alıcısı vardır. Biri yaş kalıp kumu kullanan demir dökümhaneleridir; Marmara'da Bursa Orhangazi'deki Döktaş gibi büyük dökümhaneler kurutulmuş silis kumu ile birlikte döküm bentoniti tüketir. Diğeri zemin işleridir: İstanbul'da fore kazık, diyafram duvar ve TBM tünel şantiyeleri bentoniti şerbet yapmak için silolarına alır.

Bentonit nem çeker. Islak tanka giren bentonit cidara jel olarak yapışır ve boşalmaz; bu yüzden bentonit seferinde tank tamamen kuru olmalıdır. Öğütülmüş bentonitin dökme yoğunluğu yaklaşık 0,8-1,0 t/m³'tür, bir sefer 24-26 ton çıkar.

Bentonit taşıma İstanbul bentonit taşıma Orhangazi silobas nakliye Dökme yoğunluk tablosu

SIKÇA SORULANLAR

Merak edilenler

Türkiye'de bentonit en çok nerede çıkar?
Büyük yataklar Tokat Reşadiye, Ordu Ünye-Fatsa, Çankırı ve Edirne Enez'dedir. Ankara Kalecik, Kütahya, Balıkesir, Çorum, Çanakkale, Manisa ve Giresun'da da yatak vardır.
Sondaj bentoniti nerede çıkar?
Kaynaklara göre sondaj bentoniti bakımından verimli yataklar Ankara, Çankırı ve Tokat'tadır. Türkiye'de doğal sodyum bentonit az olduğu için kalsiyum bentonit soda ile aktive edilerek de sondajda kullanılır.
Döküm bentoniti nerede çıkar?
Döküm bentoniti yatakları Çankırı ve Çorum'dadır. Çankırı'da Eldivan, Kurşunlu, Ilgaz ve Çerkeş sahaları bilinir.
Türkiye'nin bentonit rezervi ne kadar?
İMİB'e göre yaklaşık 240 milyon ton, Maden Mühendisleri Odası derlemesine göre yaklaşık 281 milyon ton. Fark, kaynakların farklı tarih ve sahaları saymasından gelir.
Bentonit silobasla taşınır mı?
Öğütülmüş ve kurutulmuş bentonit taşınır, tank tamamen kuru olmak şartıyla. Ağartma toprağı ve kedi kumu gibi perakende ürünler torbalı gider.

Silobas teklifi mi lazım?

Rota + yük + tonaj: 10 dakikada net fiyat.

Bu site yalnızca zorunlu çerezler kullanır. Detay: Çerez Politikası & KVKK.