Baryum karbonatın Türkiye'deki en büyük dökme alıcısı tuğla ve kiremit fabrikalarıdır. Kilin içindeki çözünür sülfatlar, kurutma ve pişirme sırasında yüzeye çıkıp beyaz lekeler bırakır; buna çiçeklenme denir. Harca katılan baryum karbonat bu sülfatları çözünmez hâle getirir ve leke oluşmaz.
Ürün ayrıca seramik sırlarında, cam ve ferrit mıknatıs üretiminde kullanılır. Taşımadaki karakteristiği zehirli olmasıdır: baryum bileşikleri yutulduğunda toksiktir. İnce bir toz olduğu için tek risk yönetimi yolu, ürünün taşıma boyunca hiçbir noktada havaya karışmamasıdır.
Neden hermetik kapalı tank zorunlu
ADR bu yük için SGAH kodunu öngörür. Kodun son harfi olan H, tankın hermetik kapalı olmasını şart koşar. Sebebi basit: zehirli bir toz, tank ile silo arasındaki hiçbir noktada dışarı sızmamalıdır.
Bu, taşıdığımız sekiz tehlikeli madde içinde en kapalı tank kodudur. Kod hiyerarşisi gereği SGAH kodlu bir tank diğer yedi yükü de taşıyabilir; tersi mümkün değildir. Havalandırmalı SGAV ya da hermetik olmayan SGAN tanka baryum karbonat yüklenmez.
Araç tahsisinde ilk baktığımız şey tankın ADR uygunluk belgesindeki koddur. Uygun tank o tarihte müsait değilse bunu açıkça söyler, tarih öneririz.

Tozumasız boşaltma düzeni
Boşaltma tamamen kapalı devrede yapılır. Bağlantı kurulmadan hat ve kelepçeler kontrol edilir, silo filtresinin çalıştığı teyit edilir. Hava debisi düşük ve düzenli tutulur; yüksek debi hem filtreyi zorlar hem tozuma ihtimalini artırır.
Boşaltma alanında personel sınırlandırılır. Sürücü toz maskesi, gözlük ve eldivenle çalışır; boşaltma sonrası el ve yüz yıkama zorunludur. Araçta yıkama suyu ve göz yıkama şişesi bulunur.
Bağlantı sökülürken hatta kalan ürün tanka geri alınır; hat açık bırakılıp yere ürün dökülmesi bu üründe kabul edilebilir bir durum değildir. Boşaltma sonrası zemin kontrolü yapılır.
Sürücü koruyucu düzeni ve hijyen
Sınıf 6.1 bir yükte asıl maruziyet yolu yutmadır. Bu, dramatik bir kaza senaryosundan çok gündelik hijyen meselesidir: elde kalan toz, kabinde yenen bir şeyle ağza gider.
Bu yüzden kuralımız net: baryum karbonat boşaltması sırasında ve sonrasında araç kabininde yeme, içme ve sigara yok; boşaltma sonrası el ve yüz yıkanmadan kabine binilmiyor. Kullanılan eldiven kabinde saklanmıyor.
Bu maddeler TMGD gözetiminde tutulan kontrol listemizde yer alır ve sürücü brifinginde her sefer tekrarlanır. Sıradan görünen ama bu yükte en çok işe yarayan önlemler bunlar.
Tuğla fabrikasında çiçeklenme kontrolü
Tuğla ve kiremit tesisleri baryum karbonatı kil hazırlama hattına, kantarlı dozajla katar. Miktar kilin sülfat içeriğine göre ayarlanır; az katıldığında çiçeklenme geçmez, fazla katıldığında maliyet ve renk sorunu çıkar. Tesisler bu yüzden ürünün tane inceliğine ve saflığına dikkat eder.
Boşaltma kapalı hatla, kantarlı kabul ve numuneli girişle yapılır. Plaka ve sürücü bilgisi bir gün önceden bildirilir; araç randevu saatinde kapıda olur. Kabul laboratuvarı numune alırken boşaltma bağlantısı hazırlanır.
Aynı tesisler kireç, kalker unu ve kil bağlayıcıları da dökme alır. Bu ürünlerden baryum karbonata geçişte tank tam boşaltılır, basınçlı havayla temizlenir ve kalıntı kontrolünden geçer.
Kalker unu taşıma Kireç taşıma
Seramik, cam ve ferrit sanayii
Seramik sırlarında baryum karbonat mat yüzey ve renk kararlılığı için kullanılır. Cam üretiminde eriyiğin kırılma indisini ve yoğunluğunu ayarlar. Ferrit mıknatıs üretiminde ise demir oksitle birlikte ana hammaddedir.
Bu üç hatta talep tuğla sanayine göre daha küçük partilerdir. Dökme silobas seferi ancak silo kapasitesi olan tesisler için anlamlıdır; silo kapasiteniz yoksa bunu açıkça söylüyoruz.
Kütahya ve çevresindeki seramik tesisleri, feldspat ve kuvars taşıdığımız hattın üzerindedir. İki yükü aynı bölgeye taşıyabildiğimiz için araç planlamasında dönüş yükü ihtimali doğar; bu, teklifte lehinize yansıyan bir kalemdir.