Feldspat ve kuvars, seramik ve cam üretiminin temel hammaddeleridir. Türkiye bu alanda dünyanın sayılı üreticilerinden biridir ve Ege ocaklarından çıkan ürün, iç piyasada seramik ile cam fabrikalarına dağılır.
Taşıma tarafında iki şey belirleyicidir: malzemenin sertliği ve tozun sağlık riski. Kuvars Mohs sertlik ölçeğinde 7'dir; hattın içinden basınçla geçerken ekipmanı aşındırır. Kristal silika tozu ise solunduğunda kalıcı akciğer hasarına yol açar. İkisi de teknik değil, operasyonel disiplin sorunudur.
Yoğun yükte hacim değil tonaj sınırlar
Perlit gibi hafif yüklerde tank hacmen dolar, kantar boş görünür. Feldspat ve kuvarsta durum tam tersidir: malzeme yoğundur, yasal tonaj sınırına tank tepeleme dolmadan ulaşılır. Tankın üst kısmı boş kalır ve bu normaldir.
Bunu bilmeyen bir planlama, 'araç tam dolmamış' diye eksik yükleme şüphesine kapılır ya da tam tersi, tank hacmine bakarak fazla tonaj bekler. Sevk planını malzemenin özgül ağırlığına göre kurar, sefer sayısını buna göre çıkarırız.

Aşındırıcı yükte ekipman ömrü
Kuvars taneleri boşaltma hattında yüksek hızla hareket ederken dirsekleri, rotor kanatlarını ve hortum iç yüzeyini zımpara gibi yer. Çimentoda aylarca dayanan bir dirsek, sürekli kuvars taşıyan bir araçta çok daha kısa sürede incelir.
Bu yükü taşıyan araçlarda hat kontrolünü sefer aralığında değil, sefer bazında yapıyoruz. Sahada patlayan bir hortum, gecikmenin yanında kontrolsüz toz yayılımı demektir — bu üründe kabul edilebilir bir sonuç değildir.
Silika tozu: kapalı sistem tercih değil zorunluluk
Kristal silika tozunun solunması silikoza yol açar ve bu meslek hastalığının geri dönüşü yoktur. Boşaltma sırasında silo filtresinden ya da gevşek bir bağlantıdan kaçan toz, hem sürücüyü hem tesis personelini doğrudan etkiler.
Boşaltma bağlantıları sızdırmaz şekilde kurulur, silo filtresinin çalıştığı teyit edilmeden hat basılmaz. Sürücülerimiz bu yükte kişisel koruyucu ekipman kullanır; tesisin filtre arızası varsa boşaltma yapılmaz, durum size bildirilir.
Ege ocaklarından seramik ve cam kuşağına
Feldspat üretimi Ege'de, özellikle Aydın ve Muğla çevresinde yoğunlaşır. Alıcı tarafında ise seramik fabrikaları İç Anadolu ve Marmara'nın iç kesimlerine, cam fabrikaları büyük ölçüde Trakya'ya dağılmıştır.
İzmir, Manisa, Eskişehir ve Tekirdağ kapsama alanımızın içindedir; bu hat üzerinde düzenli araç çeviriyoruz. Ege'de araç temini genellikle 24 saat, Marmara'da çoğunlukla aynı gündür.