Sodyum karbonat peroksihidrat, halk arasındaki adıyla sodyum perkarbonat, katı hâldeki hidrojen peroksittir. Suya girdiğinde soda külü ile oksijene ayrışır; toz deterjanın leke sökme ve ağartma işini bu oksijen yapar. Marmara'daki toz deterjan tesisleri bu ürünü soda külü ve sodyum sülfatla aynı hattan, dökme olarak çeker.
Taşıma açısından ürünü ayıran özellik oksitleyici olmasıdır. Yanmaz ama yanmayı besler; ısındığında ve nem gördüğünde ayrışıp oksijen verir. Bu yüzden tankın hermetik değil havalandırmalı olması, hattın da organik kalıntı taşımaması gerekir.
Neden havalandırmalı tank: SGAV kodunun anlamı
Perkarbonat ısı ve nemle yavaş yavaş ayrışır ve oksijen salar. Kapalı, hermetik bir tankta bu oksijen birikir ve basınç yapar. ADR bu yüzden ürün için havalandırma tertibatlı, alev tutucusuz tank kodunu, yani SGAV'ı öngörür: tank içinde oluşan gaz kontrollü biçimde dışarı verilebilmelidir.
Bizim tanklarımızın kodu SGAV veya daha kapalı sınıflardır. Kod hiyerarşisi gereği daha kapalı bir tank bu yükü taşıyabilir; önemli olan tankın havalandırma tertibatının çalışır ve tıkanmamış olmasıdır. Sefer öncesi kontrol listemizde bu madde ayrıca yer alır.
Ayrışma hızını sıcaklık belirlediği için yaz aylarında yükleme ve teslim saatleri günün serin bölümüne alınır. Araç güneş altında beklemez; teslim noktasında bekleme öngörülüyorsa gölgeli park istenir.

Oksitleyici yükte tank temizliği farklıdır
Bir oksitleyicinin yanında organik madde bulunmaz. Perkarbonat yüklenecek tankta yağ, gres, plastik kalıntısı, karton parçası ya da önceki yükten kalan organik toz aranmaz; hiç bulunmaması gerekir. Bu yüzden PVC ve PE granül taşımış bir tanka perkarbonat yüklemiyoruz.
İkinci hassasiyet metal bulaşmasıdır. Demir, bakır ve manganez iyonları perkarbonatın ayrışmasını hızlandırır. Tank içi pas ve kaynak kalıntısı bu yüzden gözle kontrol edilir; yüzeyi bozulmuş tank bu yüke tahsis edilmez.
Temizlik ıslak yapılmışsa tank tam kurumadan yükleme yapılmaz. Perkarbonat nemle ayrışır ve nemli tankta hem ürün kaybı hem kekleşme olur.
Yangın hâlinde ne olur, ne yapılır
Perkarbonat kendisi yanmaz, ancak yakınındaki yanıcı maddenin yanmasını hızlandırır ve söndürmeyi zorlaştırır. Turuncu plakadaki 50 rakamı tam olarak bunu söyler: oksitleyici madde.
Yazılı talimatta bu yük için söndürme yöntemi bol suyla soğutmadır; ürünü örterek boğma yöntemi işe yaramaz, çünkü oksijeni kendi sağlar. Sürücülerimiz bu farkı biliyor ve olay yerinde itfaiyeye plakadaki iki sayıyı bildiriyor.
Aracın ADR ekipman seti, yangın söndürücüleri ve yazılı talimatı her seferde kontrol edilir. Bu kontrol listesi TMGD gözetiminde tutulur.
Deterjan tesisine kabul: tanıdık bir hat
Perkarbonatı alan tesisler, bizim soda külü ve sodyum sülfat taşıdığımız tesislerin aynısıdır. Gebze-Dilovası hattındaki toz deterjan fabrikaları üç hammaddeyi de kapalı hatla, kantarlı kabul ve analizli girişle alır.
Boşaltma havası kademeli verilir. Perkarbonat granülü mekanik olarak kırılgan bir üründür; yüksek debide granül ufalanır, tozuma artar ve alıcının tane boyutu analizinden düşük sonuç çıkar. Düşük ve düzenli hava hem filtreyi hem ürünü korur.
Aynı tesise üç ürünü de taşıyabildiğimiz için ürünler arası geçiş planını biz yapıyoruz. Perkarbonattan sonra soda külüne geçiş kolaydır; ters yönde, yani sodadan perkarbonata geçişte tankın kuruluğu ve kalıntısızlığı ayrıca kontrol edilir.
Soda külü nakliyesi Sodyum sülfat taşıma
Sefer tonajı ve ambalaj grubu
Perkarbonat granülü soda külünden hafiftir; sefer tonajı 23-25 ton bandındadır. Tank hacmen dolmadan tonaj sınırına gelinir, ancak marj çimentodaki kadar geniş değildir. Araç sayısını toplam tonajdan hesaplarken bu bandı esas alıyoruz.
ADR Tablo A'da UN 3378 için iki ambalaj grubu bulunur; ürününüzün hangisine girdiği güvenlik bilgi formunda yazar. İkisi de aynı SGAV tankla taşınır, ancak taşıma kategorisi ve dolayısıyla evrak ayrıntıları değişir.
Sorgunuzda ambalaj grubunu ve tane boyutunu iletirseniz araç planını ve boşaltma hava debisini ilk seferden doğru kurarız.